İleri Düzey Otomasyon : Sensörleri denetim uygulamalarını tek bir ağ yapısında toplamak isteyen şirketler çok az seçenek ile karşılaşmaktadırlar. Bunun için DeviceNet, CAN Bus, Profi Bus, ControlNet, Foundation Fieldbus.. gibi birkaç iletişim ağı teknolojisi vardır ve bunların her birinin üreticisi en iyi seçimin kendileri olacağını iddia ederler. Bunlardan hangisini seçmenin daha yararlı ve ekonomik olacağı yanıtlaması çok güç bir sorudur. Bunların hemen hepsi bir veya birkaç üreticinin özel ihtiyaçları göz önüne alınarak tasarlanmıştır. Örneğin ProfiBus'ın geliştirilmesinde Siemens ve Klockner-Moeller etkili olurlarken, Allen-Bradley ControlNet'i kendi PLCleri için geliştirmiştir. Öte yandan Foundation Fieldbus geleceğin veri yolu olarak, pek çok sistemle uyumluluk göz önüne alınarak tasarlanmaktadır. Foundation Fieldbus on yılı aşkın zamandır geliştirilme aşamasındadır ve bazı politik çıkarlar bu sistemin geliştirilmesini yavaşlatmıştır. Bütün bu olumsuz gelişmelere rağmen pazarın daralarak bütün üreticilerin destekleyeceği bir veya iki standart ağ teknolojisi ile sınırlanmasına sebep olacağına kesin gözüyle bakılmaktadır. Bu, PC'nin bilgisayar pazarını ele geçirmesinin hikayesine benzeyebilir.

PC ortamının açık sistem mimarisi neredeyse hayal edilebilen bütün sistemlerin kurulumuna olanak sağlamaktadır. Endüstriyel sistem tasarımcılarının değişik üreticilerden aldıkları ekipmanları benzeri bir açık mimari kullanarak bir arada ve sorunsuzca kullanabilme beklentilerini ve talepleri her gün artmaktadır. İşte bu noktada var olan sensör ağlarının içerdiği karmaşık iletişim tekniklerine alternatif olarak ethernet adıyla yeni bir iletişim teknolojisi yaratılmıştır.. PC'yi endüstriyel pazara sokmayı başaran ekonomik sebepler şimdi de ethernet için geçerlidir. Win 9x.2000, NT ve Unix, ortamında yıllardır bir standart olan TCP/IP protokolü bütün verinin gönderilmesini garantileyen bir yapıya sahiptir ve günümüzde işletmelerin neredeyse tümünde bilgi akışı için en güçlü seçenektir. Ethernet, şu an var olan bütün endüstri standardı PC donanımları ve işletim sistemleri ile uyumludur.

Bir başka önemli nokta da kurulum ve bakım masraflarıdır. Burada da Ethernet diğer bütün alternatiflere karşı bir hayli avantajlı konumdadır. Ethernet'in kablolama özellikleri onun kurulumunu ve genişlemesini çok kolaylaştırmaktadır. Yapıya eklenen ucuz hublar, sisteme yeni birimler eklemeyi basitleştirirler. Bir cihazı yeni yerinde tekrar ağa bağlamak için yapılması gereken tek şey en yakınındaki hub'a bir 10Base-T kablosu çekmektir. Özelleşmiş ağ yapılarında eğitim ve bakım maliyetleri çoğu zaman hatırı sayılır miktarlara ulaşmasına rağmen eternet sisteminin bakımı var olan işletme personelince sorunsuz olarak yapılabilir Ethernetin 10-Mbps ve 100-Mbps versiyonları dağıtık I/O sistemleri için yeterli bir bant genişliği sunmaktadır.10Base-T bile 19.2 Kbaud tipik bir RS422/485'den çok daha hızlıdır. Bant genişliğinin büyük olması, özellikle pekçok sinyalin aynı anda gözlendiği uygulamalarda olaylara hızlı cevap verme anlamına gelir. 1997'de geliştirilen 100Base-T ile 100 Mbps transfer hızı ile şu an var olan en yüksek performanslı rakibinden bile 10 kat daha hızlı ve o oranda ucuz hale gelmiştir. Son olarak, 1998'de IEEE 802.3z standardının kabulü ile Ethernet için artık 1000 Mbps hızlardan söz edilmektedir. Bu yeni standart "Gigabit Ethernet" diye tanımlanmaktadır . Bu yeni standardın önemli özelliklerinden bir tanesi kurulu bulunan 10Base-T ağlarla uyumluluğudur.

Pekçok uygulama genel olarak çeşitli sensörlerden gelen verinin izlenmesini gerektirir. Makina veya süreçlerin izlenmesi, alarmların, arızaların, proses değişkenlerinin kaydedilmesi bu sınıfa dahil edilebilir.Bir diğer uygulama alanı ise özellikle insan bulunmayan ortamlardaki çevre koşullarının izlenmesi ve kontrolüdür. Bu uygulamalar veriyolu üzerinde çok fazla bir yük oluşturmaz. Ağın yalnızca veriyi hızlı ve güvenli bir şekilde iletmesi gereklidir. Bütün veri iletildiği sürece determinizm ve mesaj önceliği gibi sorunlar çok önemli değildir. Yüksek veri transfer hızı, güvenilir veri iletimi ile bir TCP/IP Ethernet sistemi bu tür uygulamalar için son derece uygundur. Başka hiçbir veriyolu hız; maliyet ve kurulum kolaylığı konusunda Ethernet ile rekabet edemezDenetim uygulamaları için sistemler tasarlarken bazı farklı gereksinimler vardır. Bu sistemler öngörülebilir tepkiler vermeli, veriyolu belirli süre içinde bir veri paketini gideceği yere ulaştırmalıdır. Bu tür uygulamalarda alışıldığı üzere çoğu zaman bir sensörden gelen bilgilere göre herhangi bir olayın gerçekleşmesi gerekir. Denetim uygulamaları için token-passing metodu kullanarak veri paketleri arasında çarpışmayı engelleyen ProfiBus gibi veriyolları geliştirilmiştir. veri çarpışması Ethernet üzerinde iki cihaz aynı anda bilgi göndermeye kalkıştıklarında gerçekleşir. Tabii ki bu öngörülebilirliğin de bir bedeli vardır. Diğer veri yollarında sistem elemanları pahalıdır, kullanılan protokoller özeldir, bütünleşme zordur ve tecrübeli programcılara gereksinim vardır. ( Her nekadar Ethernette veri çarpışması olasılığının var olduğu ve bu nedenle bazı uygulamalar için güvensiz bir teknoloji olduğu düşünülsede yüksek ekonomik avantajları, kanıtlanmış başarısı, açık mimari yapısı onu sahadaki veri toplama sistemleri ile işletmedeki geri kalan diğer cihazlarla birleştirmek için yaygın bir ağ çözümü haline getirmiştir.

Özel ağ yapılarının yüksek maliyetlerinin yanısıra bütün fabrikada tek bir ağ standardına duyulan ihtiyaç Ethernetin yaygınlaşmasında çok önemli rol oynamıştır. Eğilim ilk olarak Ethernet'in Foxboro, SquareD, Westinghouse gibi bazı proses denetimi ve PLC firmalarınca kontrol seviyesinde kullanılması ile başladı. General Motors ise şu anda otomotiv endüstrisinde yaygın olarak kullanılan yeni bir yaklaşımın öncüsü oldu: Open Modular Architecture Controller. Bu yaklaşım Ethernet üzerinden PC-tabanlı denetimi desteklemektedir. Ethernet'in dev tabanı, bu standardın ilerideki uygulamaların da altından kalkabilecek şekilde geliştirileceğinin ve destekleneceğinin bir göstergesidir. IEEE komitesi Ethernet standardını çeşitli revizyonlardan geçirmiştir. Örneğin, IEEE 802.3x full duplex spesifikasyonu 1997'de ortaya çıkmıştır. Bu twisted-pair veya fiber optik kablo üzerinden standart Ethernet veri paketlerinin çift yönlü olarak aynı anda alınmasına ve gönderilmesine olanak tanımaktadır. Bu standardın kullanılması bant genişliğini iki katına çıkarırken, veri çarpışması olasılığını da en aza indirmektedir.

Bir diğer önemli standart ise IEEE 802.1p dir ve mesaj önceliğine sahiptir.100Base-T gibi daha hızlı teknolojiler veri çarpışması olasılığını azaltsalar da bu standart, öngörülebilirliğin hayati olduğu uygulamalarda bu olasılığı tamamen ortadan kaldırmaktadır. 802.1p'nin uygulanması ile kullanıcılar mesajlara öncelik sırası atayabilir ve bazı kritik mesajların cevap süresi kesin olarak belirlenebilmektedir. Son yıllarda birçok Ethernet tabanlı veri toplama sistemi piyasaya çıkmıştır, Belli başlı DAC, RTU ve PLC üreticileri Ethernet arabirimleri sunmaktadırlar. Endüstriyel otomasyon alanında çalışan pekçok uzmana göre Foundation FieldBus'ın kontrol seviyesi H2 spesifikasyonlarının 100Base-T Ethernet tabanlı olacağı öngörülmektedir. Bu uzmanlara göre Internet teknolojilerinin daha da etkili olmaları, ve endüstriyel otomasyon pazarında büyük değişikliklere yol açmaları öngörülmektedir. Yakın gelecekte bir Web browser üzerinde Java veya Dynamic HTML kullanarak bütün çalışma bilgilerini yayınlayacak endüstriyel cihazların çıkması beklenmektedir. Sahadaki her cihaz bir homepage'e sahip olacak ve bu sayfadan konfigürasyon ve çalışma bilgilerini izlemek her zaman mümkün olacaktır. Sahadaki cihazlardan gelen veri çok değişik formatlarda görsellenerek verilerin ağ üzerinde "canlı" hale gelmesi sağlanacaktır. Bu fabrika içindeki ağla bilgi alışverişinde bulunan her cihazın bir IP numarasına sahip olmasını ve TCP/IP protokolünde haberleşmesini gerektirecektir. Doğru Firewall korulması ile bu bilgiler yalnızca yerel olarak değil Internet erişimine sahip her yerden izlenebilir hale gelecektir. Kuşkusuz bu eğilimlerin sonucu olarak, otomasyon sistemlerinin mimarisi ağın yapısına bağlı olarak belirlenecektir. Sırası gelmişken RTU lardan bağımsız olarak kullanılan diğer haberleşme protokollarından da kısaca bahsedelim:

PROFIBUS : Profibus geniş kapsamlı üretim ve proses otomasyonu için tasarlanmış üreticiden bağımsız açık saha bus standartıdır. Üretici bağımsız oluşu ve açıklığı uluslararası standartlar olan En 50170, EN 50254 ve IEC 61158 üzerine kurulmuştur. 650'ye yakın üyesi bulunan ve birçok araştırma enstitiüsü tarafından desteklen Profibus, farklı üreticilerin cihazları arasında haberleşme sağlayan ve bunu yaparken herhangi özel bir arabirime ihtiyacı olmayan bir veri yolu olmakla birlikte, yüksek hızlı kritik uygulamalar veya komplex haberleşme işlemleri gibi kullanım alanlarında yaygın olarak uygulanan bir veri yolu sistemidir.

CAN BUS : Bosch firması tarafından geliştirilen (seri) veri yolu sistemi olan Controller Area Network veri yolu sistemi, özellikle otomotiv sektörüne yönelik akıllı network sensör ve actuatörler için tasarlanmış ve kısa bir zamanda bu çalışmalarda standart hale gelmiştir. Multi-Master yani bütün CAN noktalarının data iletebildiği ve birkaçınıda eş zamanlı olarak istekte bulunabildiği veri yolu sistemi olan CAN hiçbir abone ya da kullanıcı için herhangi bir adreslemeye sahip olmamakla birlikte öncelikli mesajın iletilmesi şeklinde veri iletir. Bu veri iletişim protokolu en sık Otomotiv ve Medikal endüstrisinde kullanım alanı bulmaktadır.

DEVICENET : Allen-Bradley tarafından geliştirilen Akıllı sensör ve aktüatorler için tasarlanmış endüstriyel network yapısı olan DEVICENET "Open DeviceNet Vendors Association " adı verilen üretici bağımsız bir kuruluş tarafından günümüzde gelişimini sürdürmektedir. DEVICENET ile limit switch, fotoelektrik sensör, barkod okuyucu ve motor starterleri gibi düşük seviyeli aygıtlara bağlanılabilir ve PC veya PLC gibi daha üst seviyeli aygıtlarla haberleşme sağlanabilir

FOUNDATION FIELD BUS: Özellikle dağıtılmış proses kontrol uygulamaları için dizayn edilen Fieldbus Foundation (organizasyon) olarak dünyadaki otomasyon sistemlerinde yaklaşık %80 'lik bir pazara sahip olan 140 şirketin biraraya gelmesi ile oluşmuştur. Teknolojisi fiziksel katman, haberleşme çatısı ve kullanıcı katmanından meydan gelmektedir.

Yapay zeka (YZ) alanında önemli gelişmeler günümüzde sağlanmış olmakla beraber, araştırma düzeyi halen kuluçka safhasındadır. Her geçen gün, yapay zeka araştırmacıları yapay zekanın yeniden tanımlanmasına yardımcı olacak yeni icat ve yenilikler ortaya koymaktadır. Hatta bazıları bu gelişmelere bakarak YZ'nin tanımlanması imkansız muğlak bir kavram olduğunu bile söylemektedir. YZ konusunda yapılan çalışmaların her birisinin cevaptan daha çok yeni sorular ortaya koyduğu bile söylenebilir.8ununla ilgili olarak, MIT (Massachusette Technical University} araştırma grubunda YZ ile ilgili çalışmaların öncüsü olan Manvin Minsky YZ'nin " hareket eden bir ufuk " gibi olduğunu ifade etmektedir.

YZ konusundaki çalışmalar 1960'lardan beri gündemde olmasına karşın YZ uygulamalarının muazzam boyutta bilgisayar gücüne ihtiyaç duymasından dolayı araştırmacıların çoğunun bu alanda yeni bir şey ortaya koyma gayreti sonuçsuz kalmıştır.

Ancak günümüzde bilgisayar teknolojisinde yaşanan gelişmelerin sağladığı ucuz ve güçlü bilgisayarlar sayesinde YZ alanında büyük ölçekli araştırma yapabilmek ekonomik açıdan mümkün hale gelebilmiştir. Bunun sonucu olarak,YZ' nin bir alt alanı olan uzman sistemler (expert systems) konusunda daha şimdiden önemli gelişmeler sağlanmış olup, iş aleminin karar verme sürecinde uzman sistemlerden önemli ölçüde yararlandığı gözlenmektedir.

YAPAY ZEKA TÜRLERİ

Yapay zeka konusundaki araştırmalar şu gruplar altında toplanabilir.

*Bilgiye dayalı yapay zeka ve uzman sistemler

*Doğal diller (bilgisayar ile doğrudan iletişim)

*Beşeri algılama yeteneklerinin simülasyonu (görme, konuşma,işitme, koklama vs.)

*Robotikler (rutin, kirli ve tehlikeli işler için kullanılan robotikler}

Bilgi Tabanlı Yapay Zeka ve Uzman Sistemler

Bilgi tabanlı yapay zeka sistemi, belli bir uygulama alanına (bilgisayar onarımı gibi)

ilişkin pratik çözüm veya yordamlama bilgilerinden (sezgi, yargi ve çıkarımlar) oluşmuş bir bilgi tabanına dayalı olarak çalişir. İnsanların kendilerine ait bilgi tabanı sistemindeki EGER- 0 ZAMAN (IF-THEN) kurallarını kullanarak belirli soruları çöze kabiliyeti bu yapay zeka türüne ilham kaynağı olmuştur. Bilgi tabanlı sistemlerin en gelişmiş örneği uzman sistemlerdir. Belli bir soruna ilişkin uzmanlık bilgileri bir uzman sistemin bilgi tabanına yerleştirildikten sonra kullanıcıların bu bilgiden yararlanmak amacıyla uzman sistemle kurduğu iletişim bir uzman şahısla kurulan iletişimin bir benzeri olacaktır. Sorun çözülene kadar kullanıcı ile bilgisayar tabanlı uzman sistem arasında karşılıklı soru-cevap türünde bir iletişim oluşur. Yıllık vergi iadesi formunun hazırlanmasında bireylere yardımcı olmak üzere hazırlanan "DAN" isimli yazılım, bilgi tabanlı sisteme güzel bir örnektir. Sistem kullanıcının veri girmesine yol gösterici olacak bir vergi iadesi formunu içermektedir. Girilen verilere bağlı olarak gerekli olan hesaplamalar sistem tarafından otomatikman yapılmaktadır. Elde edilen çikti doğrudan resmi makamlara sunulabilecek formatta olduğundan,herhangi bir uzmanın yardımına gereksinim duyulmadan vergi iadesi formu bireylerce hazırlanabilmektedir. DAN vergi yasalarındaki değişikliklere bağlı olarak her yil yeniden gözden geçirilmekte ve gerekli değişiklikler yapılmaktadır.

Normal yazılımlardan DAN'ın farkı, DAN'da içerilen "Ask DAN (DAN'a sor)"ve "Checklist (Kontrol listesi)" sistemleridir. "Ask DAN", bir vergi uzmanının bilgisayarlaştırılmış bir biçimi olup, kullanıcı ile soru-cevap şeklinde bir iletişim kurarak ona yardımcı olan bir sistemdir. Dan isimli bir vergi uzmanından bilgi tabanının yaratılmasında istifade edildiğinden dolayı bu sisteme alan uzmanın adı olan "DAN" ismi verilmiştir. Kontrol listesi sistemi ise kullanıcıya bazı hususları belirleme açısından sorular sorar. Örneğin, ne kadar gelir beyan edilmeli; hangi muafiyetler kullanılmalı vb. gibi vergi iadesi formunun hazırlanması açısından gerekli olan cevaplar bu yazılımla belirlenmektedir. Askeri alanda da bilgi tabanlı sistemlerden yararlanmak mümkündür. Örneğin karar verme durumunun karmaşık buna karşın karar verme mantığının belli bir kural hiyerarşisine dönüştürebileceği uzmanlık alanlarında eğer bilgi tabanlı sistemden yararlanmak ekonomik ise böylesi sistemler ihtiyaca bağlı olarak yaratılabilir S-1, S-2, S-3 ve S-4 faaliyetlerinde bilgi tabanlı sistemlerin yakın gelecekte önemli bir rol oynayacağı beklenmelidir.

Doğal Diller

Doğal diller nihai kullanıcının doğal dili ile (İngilizce gibi) bilgisayarla iletişim kurmasını sağlayan yazılımlar için kullanılan isimdir. Doğa1 dil yazılımlarındaki nihai amaç, geleneksel program dillerinde kullanılan komutlara olan gereksinimi ortadan kaldırmaktır. Fakat halen uygulamada gelinen nokta tatmin edici düzeyde değildir. Şu anda piyasada kullanılan doğal dillerin çoğu kullanıcının bir uzman sistem ya da veri tabanı ile iletişimini sağlamaktan öte bir fonksiyon görememektedir. Yine de, bilgi işleminin sınırlı olduğu bazı alanlarda doğal dil uygulamasının oldukça başarılı olduğu gözlenmektedir. Örneğin insan kaynakları ve satın alma ile ilgili araştırma ve rapor hazırlama faaliyetlerinde doğal dil uygulaması oldukça gelişmiş düzeyde olup kullanıcı normal İngilizce konuşur gibi bilgisayar ile iletişim kurabilmektedir.

Örneğin aşağıdaki sorunun kullanıcı tarafından sorulduğunu varsayalım:

"Pazarlama bölümünde görev itibariyle ortalama maaş nedir? Doğal dil yazılımı yukarıdaki soru cümlesini bizim gramer (dil bilgisi) çalışmasında yaptığımız gibi analiz eder. Cümle kelime kelime parçalara ayrılarak yukarıdaki cümle bilgisayarın anlayacağı uygulama komutlarına dönüştürülür. Anlam analizi aşamasında, cümlenin öğeleri genellikle yüklemle başlayarak uygulama sözlüğündeki anahtar kelimeler ile karşılaştırılır. Uygulama sözlüğünde yer alan kelimeler günlük dilde kullanılan kelimelerdir. Bu örnekte sistem soru amacıyla kullanılan kelimelerle karşılaştırma yapacaktır.

Yukarıdaki örnekte "nedir ?" kelimesi uygulama komutu olan"DİSPLAY"e (Göster) doğal dil yazılımı vasıtasıyla dönüştürülecektir. Diğer kelimeler de benzeri şekilde doğal dil yazılımıyla yorumlanarak uygulama komutlarına dönüştürülür. Eğer kullanıcının isteği sistem tarafından anlaşılamazsa, doğal dil yazılımı muğlak olan noktaları sorarak isteği anlama çabasını devam ettirir. Örneğin sistem "Nedir?" ifadesini anlamamışsa, "Nedir? ' i anlayamadım" der ve bunun anlamının ne olduğunu uygulama sözlüğünde yer alan benzeri komutları ya da ifadeleri sıralayarak kullanıcıya bunlardan hangisinin " Nedir?" ile aynı anlamda olduğunu sorar. Gelen cevaba göre süreç devam eder.

İnsan Algılama Yeteneklerinin Simülasyonu

Bu yapay zeka türü, insani yeteneklerin simülasyonu ile ilgili olup bilgisayar sistemlerini görme, işitme,konuşma ve hissetme (dokunma) yetenekleri ile donatma çabasındadır. Bu yapay zeka yeteneklerini bugünün teknolojisini kullanarak belirli ölçüde gerçekleştirmek olası gözükmektedir. İnsan algılama yeteneklerine sahip bilgisayarlar tıpkı insanlar gibi çevre ile iletişim kurma becerisine sahip olabilmektedir. Aşağıda buna bazı örnekler verilmektedir.

Konuşma ; Ses cevap Üniteleri

Şayet uluslararası veya şehirlerarası bir telefon numarasını aramışsanız, "Aradığınız numara kullanımda değildir" veya tam otomatik bir arabaya binmişseniz "Emniyet kemerinizi takınız" gibi sözel mesajlara şahit olmuşsunuzdur. Bu mesajlar konuşma makinelerinin ses cevap ünitelerinden gelen mesajlardır. İki ayrı ses cevap ünitesi türü vardır; birinci tür bir insan sesinin kaydını kullanırken diğeri bir konuşma synthesizer'indan yararlanır. Birinci tür, kullanıcı tarafından kasete önceden kaydedilmiş kelime, cümle, müzik, alarm gibi kayıtlardan çıktıyı seçer. Bu ses cevap ünitelerinde, sesin gerçek analog boyutları dijital verilere çevirerek bir hafıza yongasına sürekli kullanılacak biçimde yüklenir. Çıktı alınırken ise, seçilen ses tekrar analog hale dönüştürülür. Bu tür yongalar belirli kullanım alanları için seri üretim teknolojisiyle üretilmektedir. Örneğin mikrofonlar, yangın alarm cihazları, asansörler,alarm saatleri, otomobil uyarı sistemleri,video oyunları gibi cihaz ve arabalarda kullanılan ses cevap üniteleri bu gruba girer.

Konuşma Synthesizer'lari ise ham veriyi elektronik olarak üretilmiş konuşmalara dönüştürür. Bunun için de, bu cihazlar konuşmayı oluşturan temel ses birimlerine benzer sesleri bir arada kullanmaya çalışır. Bir konuşma Synthesizer'i en az 64 temel sesi üretebilme kapasitesine sahiptir. Günümüz teknolojisi ile bunu sinirli sayıda cümle için yapabilmek söz konusu ise de bu teknolojinin kullanım alanı gittikçe gelişmektedir. Örneğin, bugün okuyucu bir kitabi tarayarak ham verileri elde etmekte ve daha sonra konuşma synthesizer'i bu ham verileri görme özürlü insanların istifadesine sunmak için konuşma haline getirmektedir. Diğer bir uygulama ise, konuşma özürlü çocuklar için geliştirilmiş sistemdir. Bu cihaz vasıtası ile bu çocuklar çevreleri ile konuşma imkanı elde edebilmektedir. Bu uygulama alanlarının daha da gelişeceği açıktır. Beklenildiğinin aksine, bu tür cihazlar nispeten ucuz olup, bu açıdan yakın gelecekte kişisel bilgisayarlarda da kullanım alanı bulacağı tahmin edilebilir.

İşitme ; Ses Tanımı

Bilgisayarlar büyük konuşmacıdırlar ama iyi bir dinleyici değildirler. Bilgisayarların çok doğal olan sesleri yanlış algılaması olağan bir şeydir. Bununla birlikte, ses tanımanın birtakım uygulamaları da mevcuttur. örneğin, satış elemanlarının telefonla bilgisayarı arayıp, müşteri ve sipariş numaraları ile sipariş miktarlarını bilgisayara girmesi bugünün teknolojisi ile mümkündür. Havaalanlarında bagaj yükleme biriminde çalışan elemanların üç harften oluşan varış adresini (örneğin,Los Angeles International için "L-A-X" harfleri) sözel olarak ifade etmesi ve bagajın sistem tarafından bu sese göre uygun konveyöre gönderilmesi bugünün uygulamalarından bir tanesidir.

Bu sistem şu şekilde çalışmaktadır. Kişi mikrofona konuştuğunda her ses parçalara ayrıştırılır ve frekansları bulunur. Her frekanstaki ses dijital hale getirilerek bilgisayarın elektronik sözlüğünde yer alan formatla karşılaştırılır. Dijital format bilgisayarın 1 ve 0 olarak yorumladığı ve depoladığı bir formattır. Ses tanımada, veri tabanının yaratılması sürecine eğitim denir. Çoğu ses tanıma sistemleri konuşmacıya bağımlıdır, yani, ancak belli konuşmacıların sesi sistem tarafından tanınabilmektedir. Bu nedenle,sistemi kullanan her kişi için ayrı bir kelime veri tabanının yaratılması gerekmektedir. Bu veri tabanını oluşturma sürecinde, sistemi kullanan kişinin sistemin her kelimeyi doğru anlamasını sağlamak açısından her kelimeyi en azından 20 defa tekrarlaması gerekmektedir. Yani bir anlamda,bilgisayarı eğitmek gerekmektedir. Bu eğitim gerçekten de zorunludur. Çünkü nadiren bir kelimeyi farklı zamanlarda ayni şekilde ifade ederiz. Dolayısıyla bilgisayarın bu farklı ifadelere alıştırılması gerekmektedir. Konuşmacıdan bağımsız sistemler ise, "evet", "hayır" ve 10 haneli rakamlardan oluşmuş çok sinirli bir sözcüğe sahip bulunmaktadır. Sözlüğü kısıtlı olmasına karşın bu sistemlerin eğitim gerektirmemesi, sistemin herkes tarafından kullanılmasını mümkün kılmaktadır.

Görme : Görsel Sistemler

Görme, simülasyonu en zor olan insan algılama becerisidir. Örneğin, bir bilgisayarın bir insan gibi bir nesneyi görmesi ve onu yorumlaması mümkün değildir. Bilgisayara görüş kazandırmak için bir kameradan yararlanılır. Kamera aracılığıyla veri tabanı yaratmak için gerekli olan girdiler elde edilir. Bir görsel sistem kamera desteğiyle yorumlanması istenen nesnenin standart halini dijital hale getirir ve bu dijital hale getirilmiş nesnelerin görüntüsü veri tabanına yüklenir. Daha sonra dijital sistem çalışırken, kamera görüntüyü dijital çeviriciye gönderir. Dijital hale getirilmiş bu görüntü bilgisayarın veri tabanındaki önceden kaydedilmiş dijital görüntüler ile karşılaştırılır. Bu kıyaslama neticesinde sistem nesneyi tanır. Aşağıdaki şekilde benzeri bir prensiple çalışan bir sistemin yapısı gösterilmektedir. Görsel sistemleri ancak birkaç görüntünün (imajın) yer alabildiği özel durumlar için kullanmak mümkündür. Bu durumların ortak özelliği, basit ve monoton olmasıdır. örneğin kalite kontrol durumu basit ve monoton bir olaydır.

Robotikler

Robotikler bilgisayarlar ile endüstriyel robotların uyumlu bir bütünleşmesidir. Endüstriyel robotlara bilgisayarlar yardımıyla herhangi bir rutin hareketin nasıl yapılacağını öğretmek mümkündür. Örneğin; araba boyama,vida sıkma,malzeme taşıma ve hatta kusurlu parçaları tespit etme gibi daha karmaşık davranışları yapan robotikleri günümüzde görmek mümkündür. Yapay zekanın en büyük ticari haşarıyı elde ettiği alan robotik alanıdır. Genel inancın aksine, robotikler bilim-kurgu filmlerinde görülen robotlardan gerek görünüm gerekse işlev açısından oldukça farklıdır. Endüstriyel robotların, günümüzde en fazla kullanılanı ise bir bilgisayar tarafından kontrol edilen bir mekanik koldur. Manipulatör olarak da adlandırılan bu kol bir insan kolunun yapabileceği çoğu hareketi yapabilme becerisine sahiptir. Endüstriyel robotlar daha ziyade tekdüze işler için uygundur. ,Örneğin, ağır yüklerin taşınmasında ve tehlikeli işlerin yapılmasında endüstriyel robotlardan yararlanmak iyi bir strateji olabilir. Bu tür tehlikeli ve ağır tekdüze işler hemen her iş alanında mevcuttur. Günümüzde otomotiv sektörü robotlardan en fazla yararlanan sektördür. Bu sektörde robotlar daha çok boyama ve montaj işlemlerinde kullanılmaktadır. Elektronik sektörü bu konuda ikinciliği tutmaktadır. Elektronik devrelerin testi ve yongaların yerleştirilmesi işlemlerinde robotlardan istifade edilmektedir. Bugün,artık cerrahi de bile robotlar kullanılabilmektedir. örneğin, bir beyin cerrahına yardımcı olan robotları hasta hanelerde görmek mümkündür. Robotlar büyük bir doğruluk yüzdesi ile biyopsi yapabilmekte ve böylece ameliyatın daha hızlı, daha doğru ve daha güvenli yapılmasını sağlamaktadır. Robotlara işin nasıl yapılacağı bilgisayar tarafından öğretilir. Bir bilgisayar programı ile robotları kontrol etmek mümkündür. Bu program robota hareketin zamanı, yönü, mesafesi gibi konularda komut veren bir programdır. Bir kere programlandıktan sonra,robotların hareketlerini kontrol etmeye fazla ihtiyaç yoktur. 0 artık işini büyük bir titizlikle herhangi bir şey talep etmeden (yeme,içme gibi) yapmaya devam edecektir. Robotlar konusunda görülen bir diğer gelişme ise, robotlara bazı beşeri algılama becerisini yerleştirmektir. Daha önce açıklanan robotlar beşeri algılama becerilerine sahip olmadıklarından dolayı ancak tekdüze işleri yapma becerisine sahiptirler ve bu yüzden de bu tür robotlara "seç ve yerleştir" robotları denmektedir. Eğer bu robotlara görme, işitme, konuşma gibi beşeri algılama becerileri kazandırılırsa, bu robotların insan gibi davranması ve böylece bu robotlara akıllı denmesi de mümkün olabilecektir. Bugünkü teknoloji ile bir robotu görsel bir alt sistemle teçhiz edip, robotun belli standarttaki bir nesneden farklı nesneleri ayırt etmesi sağlanabilir. Doğal olarak, görsel sistem teknolojisindeki gelişmeler devam ettiği müddetçe, robotların tıpkı bir insan gibi işyerinde dolaşması da mümkün olabilecektir. Sonuç olarak, robot teknolojisindeki gelişmeler bilim-kurgu filmlerinde gördüğümüz kimi sahneleri gerçek hale getirecek gibi görünmektedir. Bu noktada, robotların işçi çıkarımına yol açacağı ve işsizlik sorununu yaratacağı konusunda kuşkular da bulunmaktadır. Fakat iktisadi hayatta yaşanan gerçekler bu kuşkunun ne denli yersiz olduğunu ortaya çıkarmıştır. Çünkü robot teknolojisinin gelişmesiyle yeni iş alanları doğmuştur. Robotların tasarımını, üretimini, satışını, montajını, programını, tamirini ve bakımını yapan insan gücüne ihtiyaç doğmuştur. Ayrıca robotlar maliyetlerde düşüş yaratarak, bazı işletmeleri iflas etmekten de kurtarmıştır. ABD'de bazı sendikaların işletmenin iflas etmesini ve işçilerin işini kaybetmesini önlemek için işverenin robot teknolojisini kullanmasına sıcak baktığı şeklindeki bazı haberler basında yer almaktadır. Dolayısıyla robot teknolojisi verimliliği arttırdığı müddetçe kullanılmaya devam edecek ve bu verimlilik artışı toplumun genelinde de bir refah artışı meydana getirecektir.

Yapay Zekanın Pazarlanması

1960'lardan itibaren bilim adamları düşünen makineleri oluşturma üzerinde zihin yorarken, yaptıkları işin müşteri bulup bulmayacağı konusunu pek önemsemediler. Örneğin,YZ nin ilk yıllarında, çoğu araştırmacı santraç yazılımı geliştirme üzerinde çalıştı. İlk santraç programlarının amacı kişilerin santranç oynama becerilerini bilgisayarınki ile kıyaslamasına imkan sağlamaktı. İlk santraç programları normal bir oyuncu ile baş edebilirken, bugünün programları büyük ustalarla başa çıkabilmektedir. Ticari açıdan değeri tartışmalı olmakla beraber bu alandaki araştırmalar bilim adamlarına insanın düşünce sisteminin daha iyi anlaşılmasında ve bu sürecin bilgisayarlar ve yazılımlar tarafından nasıl taklit edilmesi konusunda oldukça yararları olmuştur. 1960 ve 1970'li yıllarda, basit bir yapay zeka uygulamasını yapmak için milyonlarca dolar değerinde bilgisayar gerekiyordu. Fakat 1980'li yıllarda bilgisayar teknolojisinde sağlanan gelişmelerin sonucu olarak yapay zeka uygulamalarını kişisel bilgisayarlar ile ucuza yapabilmek mümkün olmuştur. Bunun sonucunda,1960'li yıllarda birdenbire çok sayıda YZ işletmesi ortaya çıktı.

Birkaç yıl öncesine kadar, yapay zeka bilgisayar ve Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) sektörlerinin gözdesi konumundaydı. Hemen hemen bu sektördeki her işletme aşırı zarar etmesine karşın, yatırımcılar kârın patlama yapacağı günlerin yakın olduğu konusundaki inançlarını devam ettirdiler. Fakat ağır zararla kapanan birbirini takip eden yıllar bu işletmelerin çoğunun iflas etmesine yol açtı. Gerçek bir kere daha yüzünü göstermişti. "insanlar kâr etmelerine Yardımcı olmayan programları alma konusunda istekli değillerdi." YZ araştırmacıları önce çözüm daha sonra sorun bulma yönteminin kârlı olmadığını yaşayarak öğrenmişlerdi. YZ işletmeleri piyasanın taleplerine cevap vermekten ziyade belli bir teknolojiyi zorla kabul ettirme stratejisini takip etmekle suçlanmaya başlayınca müşteri isteklerini ön plana almaya başladılar. 1987'den itibaren ayakta kalan işletmeler potansiyel müşterilerin ihtiyaçlarını karşılayan ürünler üzerine enerjilerini yoğunlaştırmaya başladı.

YZ işletme yöneticileri, ticari yaşamda ayakta kalabilme yolunun verimliliği arttıran ya da karar verme sürecine yardımcı olan ürünleri üretmekten geçtiğini yaşayarak öğrenmişti...

UZMAN SİSTEMLER

Uzman Sistem Nedir?

Uygulamada,"uzman sistemler" ve "bilgi-tabanlı sistemler" aynı anlamda kullanılan terimlerdir. Teknik açıdan bakıldığında ise, uzman sistem bir bilgi-tabanlı sistemin en gelişmiş biçimidir. Bir uzman sistem sorulara cevap veren, açıklık getirmek için soru soran,tavsiyelerde bulunan ve karar verme sürecine yardımcı olan diyaloğa açık bir sistemdir. Daha az gelişmiş bilgi-tabanlı sistemlere ise yardımcı sistemler denilmektedir. Yardımcı sistem, kullanıcının göreceli olarak basit nitelikteki kararları vermesine yardımcı olan bir sistemdir. Yardımcı sistemler nihai kullanıcının belirli bir sorunu çözmekten ziyade muhakeme sürecinde yapabileceği bir hata olasılığını azaltma amacını gütmektedir. Uzman sistemleri, yardımcı sistemleri ve bunların arasındaki herhangi bir sistemi geliştirmek için ihtiyaç duyulan teknoloji aynı teknolojidir. Bu yüzden yukarıda bahsedilen kavram kargaşası ortaya çıkmaktadır. Uzman sistemler insan düşünce sürecini taklit etmeye çalışır, muhakeme edebilir,çıkarımda ve yargıda bulunabilir. Günümüzde uzman sistemler değişik bilim dallarında karar vermeye yardımcı olarak kullanılmaktadır. Örneğin,tıbbi teşhiste,petrol araştırmasında,finansal planlamada, vergi hesaplamada,kimyasal analizde,cerrahide,lokomotif onarımında,hava tahmininde, bilgisayar tamiratında, uydu onarımında, bilgisayar sistemlerinin tasarımında, nükleer santrallerin işletilmesinde,devlet yasalarını yorumlamada ve daha nice alanlarda etkin bir biçimde kullanılmaktadır.

Uzman Sistemlerin Sağladığı Faydalar

Uzman sistemlerin sağladığı faydalar diğer karar destek ve yönetim bilgi sistemlerinden biraz daha farklıdır.

* Uzman sistemler uzman şahislarin bilgisini yeri gelince kullanmak üzere depolanmasina imkan verir. Belli bir uzman şahsin konusu ile ilgili sahip oldugu bilgileri uzman sistem olarak kullanmak mümkündür. Örnegin bir iş yerinde alaniyla ilgili tercüman olan bir şahsin o işten emekli olmasi işletme açisindan büyük sorun yaratmasi bekleniyorsa, bu şahsin sahip oldugu bilgileri uzman sistem haline getirmek etkili bir çözüm olabilir.

* Bir tek uzman sistemden birden fazla kullanıcının yararlanması,mümkündür.

* Uzman sistemler karar vericilerin performans ve üretkenliğini arttırır.

* Uzman sistemler belli bir konu ile ilgili karar verme sürecinde insanların aksine istikrarlı ve tutarlıdır. Yani,uzman sistem belli bir karar verme durumunda her zaman aynı bilgiyi verir.

* Uzman sistemler kritik şahislara olan bagimliligi azaltir. Insanlar emekli olabilir, hasta düşebilir, izne çikabilir veya işten ayrilabilir. Bilgisayarlar ise çay molasi bile istemez. Onlardan her zaman yararlanmak mümkündür.

* Uzman sistemlerden karar vericileri eğitmek üzere de istifade etmek mümkündür.

Uzman Sistemlerden Hangi Koşullarda Yararlanılmalı

Uzman sistemler ancak gerekli olduğu zamanlarda kullanılmalıdır. Bazı işletmelerin bulunduğu koşullar, uzman sistemin kullanılmasını gerek maliyet gerekse sağlanan faydanın önemsiz olması Yüzünden haklı kılmayabilir. Uzman sistemlerden ancak bu koşullar altında yararlanılması tavsiye edilmektedir:

* İşin tekdüzeliğine bağlı olarak uzman sistemin sık sık kullanılmasına gereksinim duyuluyorsa ve kullanıcı sayısı uzman sistemin kullanılmasını maliyet boyutunda ekonomik kılacak kadar fazla sayıda ise,

* Karar verme durumu karmaşiksa(basit durumlar için basit bir bilgisayar programindan da

yararlanılabilir.)

* Karar verme mantığı bir kural hiyerarşisine dönüştürülebiliyorsa

* Uygulama öneri,sınıflama,teşhis,yorum,açıklama,çözüm yolu seçme, durumu değerlendirmede tahmin etme üzerinde yoğunlaşıyorsa,

Uzman Sistemin Yapısı

Bir uzman sistemin yapısı,uzman sistem bilgi elde etme ünitesi, bilgi tabanı,çıkarım sistemi ve kullanıcı ile iletişim ünitesinden oluşur.

BİLGİ ELDE ETME ÜNİTESİ: Bu ünite bilgi tabanını oluşturan birimdir. Bilgi tabanı bir bilgi mühendisi ile bir veya birden fazla konu ile ilgili uzman şahsın(alan uzmanı)koordineli çalışması sonucunda yaratılır. Bilgi mühendisi, uzman sistemin çalışma esası ve mülakat teknikleri konusunda eğitim görmüş bir insandır. Başlangıç görüşmelerinde alan uzmanı belirli bir sorunun nasıl çözülmesi konusunda bildiği her şeyi bilgi mühendisine anlatır. Başlangıçta yapılan mülakatların sonucunda elde edilen bilgiler genellikle elastik ve sistemsizdir. İkinci aşamada, bilgi mühendisi alan uzmanını iş yerinde gözlemler ve bu esnada da daha fazla bilgi almak ve mevcut kuralların yeterli ve doğru olduğunu teyit etmek için alan uzmanına sürekli soru sorar. Bu aşama genelde bir yıl kadar uzun sürer. Bilgi mühendisi alan uzmanının konu ile ilgili tespit ve kurallar setini uzman sisteme bilgi tabanı olarak aktarmaya çalışır. Bilgi tabanındaki bilgiler EĞER-0 ZAMAN kuralları şeklinde yer alır.

* "Eğer" bölümü durumu açıklar,

* "0 zaman" bölümü sonuç veya amacı izah eder.

Bilgi tabanında yer alan bir kurala şöyle bir örnek verebiliriz: "Eğer bir müşterinin aylık geliri bankaya yapılan aylık ödemenin 3 katından daha az ise, o zaman müşterinin kredi geçmişini incele". Sonuçta, elde edilen bilgi tabanı öyle bir kural seti olacaktır ki, bunu doğrudan iletmenin veri tabanından veya uygulamada kullanılan kurallardan müşahide etmek mümkün değildir.

BİLGİ TABANI: Bilgi tabanı veri tabanından farklı bir kavramdır. Klasik veri

tabanının konusu öğeler arasındaki durağan ilişkiler ile ilgili verilerdir. örneğin, bir

iş gören kaydi ile iş görenin işi ve ücreti alanlari arasinda sabit bir ilişki vardir. Öte

yandan bilgi tabanındaki bilgiler şu tür bilgilerden oluşur:

* Çözülecek problem ya da problemlerin belirlenmesi,

* Problem ya da problemlere çözüm yolları,

* Problemden çözüme doğru nasıl ilerlemeli (tespit ve kurallar seti aracılığıyla)

Bilgi tabanının içerdiği bilgiler zamanla yaşanan tecrübelere bağlı olarak artış gösterir. Bazı kurallar atılır yerine yenileri ikmal edilebilir.

ÇIKARIM SİSTEMİ:Çıkarım sistemi bir uzman sistemin çekirdeğidir. Bilgi tabanında yer alan tespit ve kuralların belli bir soruna tatbik edilmesini sağlayan araçtır. Bu sistemde uzman sisteme muhakeme yeteneği kazandırılır. Bu muhakeme gücü kullanıcıya bir mantık silsilesinin sunulması ile sağlanır ve böylece çözüme ulaşılır. Bir çıkarım sisteminin muhakeme becerisi ileri zincir ya da geri zincir çıkarım süresinin birlikte ya da tek başına kullanılması esasına dayanır. İleri zincirde, uzman sistem nihai kullanıcıdan bilgiler alır ve çözüme ulaşıncaya kadar bilgi tabanından duruma uygun kuralları sırası ile takip eder. Bu süreç esnasında sürekli olarak kullanıcı ile uzman sistem arasında iletişim vardır ve bu iletişim önceden yerleştirilmiş kurallar setinin oluşturduğu mantık silsilesine göre yürütülür. Geri zincir çıkarım sürecinde ise ileri zincirin tam zıttı bir yaklaşım kullanılır. Sistem nihai kullanıcıya istediği hedef ya da sonucu sorar ve daha sonra "Eğer-o zaman" mantık silsilesine geri dönerek uzatılmak istenen hedef ya da sonucun doğru olup olmadığını araştırır. Eğer bilgi tabanındaki "Eğer-o zaman" kurallar seti hedef ya da sonuç ile uyuşuyorsa, kullanıcı tarafından saptanan hedef ya da sonuç, sorunun çözümü demektir.

KULLANICI İLE İLETİŞİM ÜNİTESİ:Yordamlama süreci biçimsel değildir, yani, bir sorunu çözmek için geliştirilmiş yazılı bir algoritma yoktur. Bir uzman sistem bir strateji ise yarattığı süreci kullanmaya devam eder. Sistemde yeni bir stratejiye dönüş seçeneği her zaman mevcuttur. Bu yordamlama süreci bu yüzden her zaman kullanıcı ile iletişime gereksinim duyar. Kullanıcı ile iletişim sayesinde nihai kullanıcı uzman sisteme sorunu ya da hedefi belirtir. Kullanıcı ile iletişim ünitesi aracılığıyla kullanıcı ile uzman sistem arasında iletişim kurulur ve böylece çözüme ulaşılmaya çalışılır.

Yapay zeka olarak adlandırılan alanda, araştırmacıların çabası muhakeme Yeteneği olan, bilgi üretebilen veya öğrenebilen, kendini daha iyiye götürme çabası olan ve beceri algılama ile mekanik yetenekleri taklit edebilen sistemleri geliştirmektir. Genel olarak, uzman sistemler, doğal diller, beşeri algılama yeteneklerinin simülasyonu ve robotikler olarak çalışmaların gruplandırıldığı yapay zeka alanında gelinen nokta, gelecekte yapılacak çalışmaları teşvik edici bir görünüm arz etmektedir. İleride, hemen hemen her uzmanlık alanında danışabileceğimiz ya da bir programlama diline ihtiyaç duymadan doğal dilimizle iletişim kurabileceğimiz bir bilgisayarı kullanabileceğimizi ya da görebilen,konuşa-bilen veya işitebilen bir robotun iş yerinde iş arkadaşımız olabileceğini söylemek kehanet olmasa gerekir...

KAYNAK : Planagement Informatıon Systems/LORRY LONG,1989

Ayrıca sitemizin download bölümünde bulabileceğiniz diğer kaynaklar;
Hitachi EH-150 kullanımı hitachi plc döküman hitachi plc örnek hitachi pc örnekleri hitachi plc uygulamaları türkçe hitachi plc

pcb kart izolasyon malzemesi pano nedir otomobil endüstrisinde otomobil alarm sistemleri ve devrelerinin ders notları otomasyon plc kitap otomasyon nedir? osiloskop programı indir osilaskop satış osilaskop nedir operatör paneli nedir omron plc servisleri omron plc satis otomasyon omron plc kitap motor similasyon modbus nedir mk similasyon mitsubishi jeneratör microwın türkçe microwin32 indir microwin 32 download micro wın 32 master slave plc pic mantar bariyer lojik komut liseler için basit elektrik projeleri lenze teknik döküman kumandalı kapı nasıl yapılır kumandalar nasıl yapılır koyo plc türkiye kontaktör devreleri kontaklar kompanzasyon projesi kapalı çevrim sistem nedir jenaratör kumanda devreleri işyeri otomatık kapı ir aydinlatma devrelerİ ieee standartları 802.4 hidrolik presler hakkında tez hastane aydınlatma otomasyonu güvenlik kamerası izleme prog güneş enerjisi elektrik üretimi şirketler gemide kullanılan rezistans fıskiye nedir fotosel lambaları nedır? fotosel kapı fotosel baskı devresi fiskiye nedir entegre direnç nedir enerji analizörü nedir elyaf nasıl yapılır elektronİk kumanda devrelerİ elektronik regülatör nedir elektronik otomasyon transmitterler elektronik motor ve eposta nedir elektronik led üretim satış elektronik balast elektrik üretimi nasıl yapılır elektrik trafosu nedir elektrik motorları ve çalışma prensipleri elektrik kumanda devreleri elektrik devresinden bağlantı kabloların işlevi nedir döner kumanda panoları doğalgazda scada makaleleri tezler dolum tesisleri stok kontrol programları dokunmatik lamba nasıl yapılır dokunmatik lamba nasıl yapılır videosu delta plc fiyat csf dosyası nedir cnc simülasyon ve hata kontrol yazılımı cnc pantograf gravür fiyat cnc kulanım pdf tükçe cnc freze kumanda can bus nedir bursa küçük sanayideki fabrikalar bongard fırın bilgisayarın özellikleri aydınlatma nedir nasıl yapılır ampermetre nedİr sÖyle alternatÖr ÇaliŞma aktüatör+nedir? aksesuar nedir abb elektrik motor parcaları 100ma ampermetre satış 'plc nedir' ''plc nedir'' "plc+process control" "plc projeleri" "plc kursu" "akım çevirici" şema İkİncİ el plc haberleŞme kablosu örnek plc projeleri yükseltici nedir yangın alarm ödevi yangın alarm devreleri yangin alarm,proje,devre www.plcnedİr.com www plcnedir.com volüm tekstil vipa plc uzaktan kumandalı gemi nasıl yapılır ups plc ups devre kontaktÖrlerİ turkuaz muhasebe transmitter 4-20ma devre transistör ölçümü nedir trafolar nedir trafo nasıl yapılır trafo merkezi tasarımı nasıl yapılır? top designer oparatör paneli telemecanique plc sıemens plc cihazı kullanıldığı yerler ve özellikleri sunu indir step-7 step motor ders notu step 7-micro/win simulatör step 7 microwin 32 smatic honda 2007 slave ve master neye yarar similasyon devreleri siemens plc siemens plc pc iletişimi servolt servo motorlar nedir ve çalışma prensibi sensörlü örnek devreler scada similasyon sayı basamakları s7200 çalışma prensib s7200 profibus uygulamalarý s7200 plc'nin elemanları ve numaraları s7-300 s7-300 simülasyon programı s7-200 simulator s7-200 program download s7-200 plc türkçe kullanım kılavuzu s7-200 bağlantı kablosu şeması s7 plc örnekleri s7 200 plc devreleri s5 simatic örnekler s/ siemens plc ders notları rs 232 plc satış robot simulation+kartezyen robot malzemeleri satışı rf modülle yapılan tasarımlar proğramlar programlanabilir mantık kontrolörü programlanabilir mantık kontrolörü ne işe yarar programlanabilir mantık denetleyici plc programı indir pnömatik sistemler resimli anlatım plc plcnedir plcnedir.com plc örnek program diyagramları plc ve asansör plc uygulamalari ornekler plc temel plc tanımı plc step 7 mikro işlemci programı indir plc simülasyon plc simulasyon programı plc s7 200'de 4-20 ma giriş şekli plc programlama plc programcılığı nedir?? plc profibus ethernet haberleşmesi plc otomasyon plc nin tarihcesi plc nin tanımı plc nedİr plc nedir plc nedir, plc nediir plc lerde güç ölçümleri plc kumanda devreleri plc komutları plc komut listesi plc ile yapılan projeler plc hakkında bilgi plc fiyatları plc elektrık plc cİhazin tanimi plc cihazının yapısı elemanları plc cihazının tanıtımı plc cihazının elemen ve eleman numaralarının tanıtımı plc cihazların özellikleri plc cihazlar ve özellikjleri plc blok şekli plc arizalari plc anlatım pinomatik valflerin resimli anlatımları pic 16f877 ile trafik lambaları devresi Totals: 226 5.84 0 0

1 spss 5 1 2 live mire 5 2 3 S7 200 VE DİĞERLERİ 5 117 4 inşaatçılar 4 0 5 scada 4 7 6 bina otomasyonu 4 19 7 gemo 4 0 8 td 200 3 82 9 DÖKÜMAN 3 2 10 Plc ile çamaşır makinası kontrolü 3 107 11 S7-300 3 0 12 plc arızaları 3 80 13 seckin plastik 2 6 14 nais 2 1 15 plc slayt 2 80 16 plc programlama 2 82 17 ROBOT 2 8 18 s7 300 2 36 19 pc_simu 2 0 20 pc_similasyon şifresi 2 2 21 timer 2 3 22 avm 2 0 23 300S-F 2 0 24 limewire pro full 2 69 25 adeko 6 2 99 26 Microwin 32 2 20 27 akıllı ev 2 73 28 ppi 2 0 29 fatek plc 2 80 30 wıncc 1 0 31 inşaat firmaları 1 7 32 candan makina 1 20 33 plc notları 1 80 34 microwin 1 5 35 siemens simülasyon 1 9 36 dc motor 1 36 37 pc_similasyo şifresi 1 2 38 kare dalga 1 4 39 karşılaştırıcılar 1 0 40 plc nedir 1 84 41 plastik sanayii 1 7 42 plastik sanayi 1 14 43 \"plastik endüstrisi\" 1 0 44 plastik endüstrisi\" 1 6 45 plastik endüstrisi 1 6 46 driver ara 1 87 47 STA4 1 0 48 6600 1 1 49 esra_nur 1 0 50 livemire 1 0 51 you tube spider 1 4 52 you tube spider programı 1 23 53 you tube spider programı indir 1 28 54 eviews 1 0 55 rn 480 orıte driver 1 45 56 sharex webcam driver 1 1 57 plc\'nin çalışması 1 6 58 YASSAK V7,0 ŞİFRE 1 2 59 ie6 1 0 60 ie 6 1 107 61 autocad2007 1 0 62 powerpoin2007 1 0 63 olivetti 300s sürücü 1 7 64 autocad 2000 1 3 65 trafik lambası 1 3 66 matlab 1 0 67 gmss 1 0 68 muhasebe 1 1 69 NITROCAM 1 0 70 twido 1 0 71 cpu 1 14 72 http://sales.limewire.com/050511/7ZfRY0TaYsgxKjiWP6jH2iGXIVxw3OQb/pro.gif 1 0 73 microstation 1 0 74 s7200 kullanma kulavuzu 1 34 75 adeko 4.6 1 0 76 telemecanique plc 1 80 77 wincc 1 0 78 plcde uygulama 1 32 79 çamaşı makinası plc 1 81 80 çamaşır makinası 1 2 81 simulasyaon programı 1 19 82 plc simulasyon 1 80 83 S-7 300 1 7 84 plc arıza çözümleri 1 81 85 plc uygulama devreleri 1 87 86 barkod okuyucu 1 6 87 otamatik kapi devreleri 1 14 88 soft starter 1 22 89 şema 1 2 90 profibus 1 2 91 KURTARMA 1 0 92 RECOVERY 1 0 93 step motor 1 36 94 senkron motor 1 30 95 sf2000 simülasyon 1 3 96 step 7 microwin 1 79 97 terazi 1 0 98 lineer motor 1 30 99 sıvı seviye kontrolü 1 11 100 osilaskop 1 0 101 siemens s7 1 36 102 STEP 7-Micro/WIN 32 Evaluation Version 3 English 1 79 103 plc 1 89 104 simulasyon 1 3 105 simülasyon 1 3 106 ladder 1 4 107 gemi elektiriği 1 2 108 NAIS PLC 1 80 109 fatek plc scada 1 82 110 fatek plc demo 1 80 111 dış aydınlatma 1 14 112 Bu mail adresi spam botlara karşı korumalıdır, görebilmek için Javascript açık olmalıdır 1 0 113 servo motor 1 33 114 venturimetre 1 0 115 servo 1 9 116 logo 1 1

simens plc telemecanique plc plc kursu dividends plc yazılımı interface plc control automation plc siemens s5 plc örnekleri lagos plc programlama yöntemi hmi and plc sanyo plc s7 200 plc simulator plc sim simatic s7 simulator plc eğitimi bank bradley plc siemens monitor plc simülasyon plc proje plc hakkinda instrumentation aeg plc plc devre bp finance interim plc projects dividend pearson plc ti plc investor relations omron plc what is plc abb plc training fatek plc scada plc simulation plc hakkında plc giriş plc dersleri plc proglamlama programming delta plc plc industrial lse ethernet siemens s7 200 plc sw20a plc takeover elektrik motorları siemens plc step siemens simatic s5 annual report plc kitapları ladder sanyo nigeria plcs share plc demo ssl international plc sanyo plc xu86 plc program plc notları plc cihazı plc uygulamaları allen bradley plc pnomatik sistemlerde plc nedir siemens plcs nais plc ftse branch hmi plc kumanda plc pdf plc teknik özellikleri programmable plc plc bilgi rockwell projector property international plc plc books london stock exchange plc özellikleri siemens s7 200 plc plc step motor plc tutorial programmable logic controller plc kitap plc proğramlama plc com plc nedir plc programı plc prices ladder plc plc software simatic panasonic plc fanuc plc process s7 plc plc xu86 honeywell plc kurs cnc pic plc plc otomasyon plc fiyatları plc eğitim seti plc fiyat listesi plc similasyon plc sw30 sanyo plc sw30 plc repair pnomatik sistemlerde plc plc satış plc ders plc hakkında bilgi siemens plc elektrik plc controller plc lad plc programmer plc simülatör banks plc de share prices plc kontrol plc controllers plc uygulama plc forum s7 300 plc plc 16f877 plc sistemleri simatic s7 200 plc plc can bus xu s7 plc çeşitleri shares plc devreleri modicon plc logic plc li toshiba plc siemens gigaset simens plc process control plc download plc controls plc firmaları elektronik plc plc programları plc programlama plc book plc projeleri plc devreler s5 plc mitsubishi plc plc programing plc kursları vipa plc s7200 plc plc systems elektrik malzemeleri s5 hitachi plc plc kitabı limited plc yazılımı koyo plc plc öğrenmek plc analog plc simulator dcs siemens simatic group plc scada holdings plc nin yapısı soft plc automation ab logo plc plc ler plc ders notları siemens plc plc türkçe uk plc komutları plc projeler co uk ladder logic omron plc tanımı plc system plc örnek plc yazılımları s7 200 plc rtu plc fiyat plc program download rolls royce texas instruments plc plc eğitim plc s plc nin plc modelleri s7 200 stock plc programming festo plc siemens s7 plc www plc pic plc plc soruları allen bradley plc and electronics plc plc programi siemens logo plc moeller plc control systems

1993 yılında kurulan şirketimiz Elektrik,Elektronik ve Aydınlatma sektörüne yönelik imalatlar yapmaktadır.Başlıca üretimlerimiz arasında Elektronik Balastlar,Dimmer sistemleri,elektonik trafolar,rf ve ır uzaktan kontrol sistemleri,rezistans kontrol c
Elektronik Balast trafo dimmer uzaktan kontrol otomasyon aydınlatma elektrik volüm rezistans rf ır d aydınlatma elektrik elektronik endüstriyel kontrol otomasyon otomotiv Firmamız Adana Adana Bölgesinde Lapp Markalı Kablolar ile Cimco Markalı El Aletleri Satışı Yapmaktadır.Ayrıca konusuna giren ürünlerin uygulama ve kontrollük hizmetinide vermektedir.
Lapp Kablo Elektrik Elektronik Data İletişim Enerji Ölflex Unitronic Aksesuar Data İletim Malzemeleri Elektrik Enerji Kablo ve Aksesuar Satışı Kumanda devreleri Kumanda Kablo ve Aksesuar Satışı Kumanda kabloları Otomasyon İletim Hatları İletişim Ağları GÜÇLÜKA PANO, 1993 yılında Güçlü Pano olarak faaliyetine başlamış, elektrik pano imalatı ile adından söz ettirerek, kısa zamanda sektörün önde gelen markaları arasında yer almıştır. 1997 yılında yaptığı reform neticesinde GÜÇLÜKA PANO Tekstil Gıd  Elektrik Su Pano Kompanzasyon Doğalgaz İmalat Bursa Elektrikpanoları SuPanoları Doğalgazpanoları doğalgaz Elektrik Panoları SERVOLT REGULATOR TRAFO SEKTORDE LIDER HIZMETTE ONCU BIR KURULUSTUR.YAYGIN SERVIS AGI VE SIZE OZEL FIYATLARLA MUSTERI MEMNUNIYETINI SAGLAMAKTADIR.BIZI ARAYIN.
REGULATOR TRAFO CNC ELEKTRIK YUKSELTICI regulator trafo cnc elektrik yukseltici DENGELIYICI ELEKTRIK RAGULATOR TRAFO YUKSELTICI Led satışı Ledli aydınlatma ürünleri imalatı Elektronik cihazlar  led elektronilk aydınlatma imalat satış Aydınlatma Elektrik Elektronik Datametral Kurumsal Çözümler test ve ölçü aletleri konusunda çalışan ve bu konuda müşterilerine özel çözümler sunan bir firmadır.  osiloskop multimetre pens ampermetre güç analizörü yağ test cihazı elektrik elektronik laboratuarlar makina üretim otomasyon elektrik elektronik mühendislik plc yazılımı hız kontrol soft starter sensör şalt servo elektrik elektronik fabrikalar makinacılar mühendislik otomasyon firmamız emsa ve honda jeneratör yetkili servisi olarak hizmet vermektedir.  jeneratör emsa honda voltaj kva alternatör servis otomatik yedek parça enerji elektrik bakım bobinaj elektrik enerji jeneratör kiralama motor satış servis yedek parçaErdem Mühendislik Elektrik Elektronik Proje Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limitet Şirketi’ni yurt içi ve yurt dışında ki çeşitli firmalarda geçen 12 yıllık bir çalışma hayatından sonra 2002 yılında üç ortak kurduk. Ku  alışveriş merkezleri bankalar elektrik elektronik fabrikalar otel hastane proje sanayii tesisleri taahhüt 1999 yılında 3 ortak olarak kurulmuş otomatik garaj kapısı,mantar bariyer,bariyer,radarlı,kapılar,motorlu kepenk sistemleri satış imalat montaj üzerine faaliyet göstermekte
garaj kapısı,otomatik kapı,uzaktan kumandalı kapı, bariyer,kepenk,radarlı kapı,mantar bariyer elektrik elektronik inşaat bina otomasyon Troy Mühendislik Ltd.Şti elektrik mühendisliği-elektrik projeleri- alanında hizmet vermektedir.
elektrik proje mühendislik aydınlatma topraklama kuvvetli akım alçak geirlim aydınlatma Elektrik orta gerilim Proje topraklama zayıf akım  YÜKSEK DEVİRLİ VE HASSAS ELEKTRİKLİ MOTORLAR ÜRETMEKTEDİR. ÜRÜNLERİMİZİN HİTAP ETTİĞİ SEKTÖRLER ARASINDA AHŞAP İŞLEME MAKİNALARI, PVC İŞLEME MAKİNALARI, CNC ROUTERLAR, PANTOGRAF VE GRAVÜR MAKİNALARI ÖRNEK OLARAK GÖSTERİLEBİLİR.
hertz elektrik electric motors motor frekans frequency yüksek high hız speed devir cnc freze invento elektrik elektronik makina sanayi